MIASTO - PAMIĘĆ - DIALOG

Przygotowany we współpracy z Think Tank Transbaltic i Duńskim Instytutem Kultury projekt polegał na wspólnej realizacji szeregu działań w przestrzeni publicznej opartych na metodach sztuki partycypacyjnej i dizajnu partycypacyjnego. Miały one formę prezentacji, warsztatów i akcji artystycznych, w tym zbierania historii mieszkańców i gości V Światowego Zjazdu Gdańszczan. Dotyczyły problemu indywidualnej pamięci mieszkańców i dialogu jako narzędzi kształtowania mentalnej i fizycznej przestrzeni Gdańska. Ich celem było poszukiwanie takiej formuły miasta, w którym każdy odnajdzie swoje miejsce i będzie się czuł mile widziany. W projekcie wzięli udział badacze, artyści i architekci z Danii, Litwy, Norwegii, Polski i Szwecji. 
Kuratorki: Torun Ekstrand (Szwecja), Agnieszka Wołodźko (Polska)

Implemented in a collaboration with Think Tank Transbaltic and the Danish Cultural Institute, the project consisted in the joint implementation of a series of activities in the public space, based on methods of participatory art and participatory design. They took a form of presentations, workshops and artistic actions, including collecting of stories of Gdańsk residents and of guests of the 5th World Gdańsk Reunion. They concerned the problem of individual memory of residents and dialogue as a tool for shaping the mental and physical space of Gdańsk. Their goal was to look for a city formula in which everyone would find their place and feel welcome. The project involved researchers, artists and architects from Denmark, Lithuania, Norway, Poland and Sweden.
Curators: Torun Ekstrand (Sweden), Agnieszka Wołodźko (Poland)


ZREALIZOWANE DZIAŁANIA / REALIZED ACTIVITIES:

Isfahański collage: twarze i miejsca polskich uchodźców w czasie i po II wojnie światowej
wystawa
Sepa Sama (Iran/USA/Szwecja)

Wystawa była próbą wizualnej prezentacji doświadczeń polskich dzieci w Iranie, w szczególności w Isfahanie w czasie II wojny światowej. Dotyczyła przede wszystkim przestrzeni Isfahanu i doświadczeń Polaków uciekających z trudnych warunków obozów wojennych do nowego, gościnnego miasta. Była to opowieść o życiu, nadziei i odmienności, szczególnie aktualna dzisiaj, gdy stajemy w obliczu innych populacji, które znalazły się w kryzysie. 

Uchodźcy są wrażliwi. Stracili wszystko w ciągu sekundy, w ciągu jednego dnia. Uchodźcy sa jak kwiat, który ścinasz i posyłasz z wiatrem.
Reza, http://www.theguardian.com/personal-investments/ng-interactive/2018/may/02/national-geographic-photographer-reza-helps-refugees-tell-their-stories

Isfahanian Collage: Faces and Spaces of Polish Refugees During and After World War 2
exhibition

Sepa Sama (Iran/USA/Sweden)

The exhibition was an attempt at a visual presentation of the experience of Polish children in Iran, particularly in Isfahan, during the Second World War. First and foremost, it concerned spaces of Isfahan and the experience of Poles who had escaped the difficult conditions of war camps to a new welcoming city. It was the story of life, hope and otherness which is especially valid today when we are facing displaced populations who have found themselves in crisis.

Refugees are the vulnerable. They have lost everything in a second, in a day. Refugees are like a flower that you are cutting and putting in the wind.
Reza, https://www.theguardian.com/personal-investments/ng-interactive/2018/may/02/national-geographic-photographer-reza-helps-refugees-tell-their-stories


Crossroads #3: odkrywanie, zwiedzanie i refleksja nad Gdańskiem w globalnym kontekście roku 2018
akcja
Sepa Sama (Iran/USA/Szwecja)

Eksperymentalny projekt architekta i fotografa Sepy Samy polegający na odkrywaniu Gdańska w towarzystwie różnych grup osób. Składał się zarówno ze wspólnych eksploracji miasta jak i spacerów z publicznością wzdłuż ściany budynku przy ul. Sierocej, na której umieszczony był baner opowiadający o polskich uchodźcach w Isfahanie. Spacery te były połączone z rozmowami na temat przygotowanych przez Sepę pytań:
- Gdzie, dla ciebie, jest dom?
- Gdyby ci go zabrano, gdzie byłoby inne miejsce dla ciebie?
- Kto tworzy "innego" i dlaczego?
- Spójrz na ziemię z dystansu i napisz o niej notatkę!
- Gdyby cię wysiedlono, czy powróciłbyś?
- Czego uczymy się w diasporze gdy zmienia się centrum naszego świata?
- Jak przeżywamy?
Pytania zostały wydrukowane na paskach papieru w językach: polskim, angielskim i rosyjskim. Sepa zapraszał również przybywające osoby do podzielenia się refleksjami na temat domu, dokonując zapisów na szybach budynku. W ten sposób zebranych zostało 38 wypowiedzi w jęz. polskim, angielskim, hiszpańskim i litewskim.
Materiał fotograficzny zebrany w czasie akcji został opublikowany na platformie Google Photos: http://photos.app.goo.gl/Ce6tsdQu2gxMq47A6

Crossroads #3: discovering, visiting and reflecting over Gdańsk in the global context of the year 2018
action
Sepa Sama (Iran/USA/Sweden)

An experimental project of the architect and photographer Sepa Sama, which involved discovering Gdansk in the company of various groups of people. It consisted of both exploration of the city and walking with the audience along the wall of the building at Sieroca street, on which a banner about the Polish refugees in Isfahan was placed. During the walks these questions were asked:
- What is home to you?
- If that was taken from you, where would be the other place?
- Who produces "the other" and why?
- Look at this Earth from a distance and write a note to it!
- If you were displaced, would you come back?
- What do we learn in diaspora when our center changes?
- How do we survive?
The questions were printed on paper strips in Polish, English and Russian. Sepa also invited people who came to share their thoughts about the idea of "home" by writiting on the window panels of the building. In this way, 38 statements were collected in English, Polish, Spanish and Lithuanian.
The photographic material collected during the action was archived on the Google Photos platform: http://photos.app.goo.gl/Ce6tsdQu2gxMq47A6

Ogród idei / Gdańsk
akcja
Inga Urbonaite-Vadokliene (Litwa)

Celem warsztatów było ponowne przemyślenie przestrzeni publicznej Placu Wałowego i zaangażowanie członków zamieszkałej tam społeczności w proces projektowania: analizę i wyrażanie opinii oraz potrzeb ludzi, których ta przestrzeń dotyczy. W tej chwili jest ona dość opuszczona i dysfunkcjonalna. 

Dzięki interaktywnym obserwacjom i metodom partycypacyjnego projektowania mieszkańcy mogli dzielić się swoimi pomysłami i wizjami na temat możliwych scenariuszy rewitalizacji. Pierwszego dnia przechodnie zostali zaproszeni do podzielenia się przemyśleniami i do zaznaczenia kolorowymi flagami pozytywnych i negatywnych aspektów placu. Następnego dnia natomiast mogli wziąć udział w grze z interaktywnym modelem parku i burzy mózgu na temat ulepszeń na miejscu.

Uczestnicy zastanawiali się nad planami renowacji dzielnicy i poddawali w wątpliwość niektóre rozwiązania dotyczące placu zaproponowane przez gminę. Wydawało się, że lokalni mieszkańcy nie czuli się włączeni w proces projektowania i brakowało dyskusji lub warsztatów takich jak ten. Dla mieszkańców ważne jest utrzymanie zieleni, ale także podkreślenie historii i kontekstu dzielnicy. Istnieje duży potencjał aby włączyć sąsiednie instytucje (takie jak Akademia Sztuk Pięknych) do procesu projektowania i tworzenia tej przestrzeni. Należy zachować równowagę między potrzebami turystów a potrzebami lokalnych mieszkańców.

Idea Garden / Gdańsk
akcja
Inga Urbonaite-Vadokliene

The objective of the workshop was to rethink the public space of Wałowy Square and involve community members who live there in the design proces, which inluded analysis and expression of peoples' opinions and needs concerning the space. At the moment, it is quite abandoned and dysfunctional. 

Thanks to interactive observations and participatory design methods, the residents were able to share their ideas and visions about the possible revitalisation scenarios. On the first day, passersby were invited to share their thoughts and mark positive and negative aspects of the square with colourful flags. The next day, they were able to take part in a game with an interactive park model and a brainstorm about improvements for the site.

People were considered about upcoming district renovation plans and doubted on some of the solutions for the square proposed by the municipality. It seemed that local residents didn't feel included in the design proces and lacked discussions or workshops like this. For the locals it is really important to keep the greenery, but also to underline the history and context of the district. There is a big potential to incorporate neighbouring institutions (such as Academy of Fine Arts) into design proces and content creation for the space. The balance between tourists' needs and the local residents' needs should be observed and discussed.  

Krzesło historii
akcja
Pirjo Elovaara (Finlandia/Szwecja), Jeff Winter (Wlk. Brytania/Szwecja)

Proponowane przez nas działanie było kontynuacją i rozszerzeniem działań, które wykonaliśmy wcześniej w związku z Think Tank Transbaltic oraz naszej współpracy z Tivoli Association, Ronneby, Szwecja.


Nasz początkowy eksperyment rozpoczął się od wielu wstępnych przemyśleń i pytań, opartych na naszych poprzednich i bieżących i działaniach. Kierowały one naszą interwencję w kierunku zorganizowania demokratycznego i otwartego uczestnictwa w przestrzeni publicznej oraz pozbawionej określonego celu komunikacji i konwersacji. Po raz pierwszy użyliśmy artefaktu, który później przekształcił się w "Krzesło historii". 

Krzesło historii to białe plastikowe krzesło ogrodowe, które zostało zmodyfikowane za pomocą taniego i prostego rozwiązania mikroelektronicznego. Krzesło historii miało na celu usłyszenie i udostępnienie opowieści ludzi. W swojej podstawowej formie krzesło miało pierwotnie zawierać dwie historie, jedną po angielsku, drugą po polsku, możliwe do odsłuchania przez słuchawki, za naciśnięciem guzika. Miało to umożliwić większy dostęp publiczności do historii. Jednak nie zostało to zrobione w tym czasie. Pozostaje to zadaniem na przyszłość.

W czasie naszej akcji zachęcaliśmy uczestników do nagrywania swoich historii, które następnie były zapisywane we wbudowanej w krzesło karcie dźwiękowej, w ten sposób zachowując historię i czyniąc ją dostępną dla innych. Nagrania zostały opublikowane na stronie Think Tank Transbaltic:
http://ttt.yum.pl

Zauważyliśmy, że jednym z najbardziej interesujących i cennych aspektów naszej akcji było działanie z przygotowywaniem krzeseł. Odkryliśmy, że praca związana z montażem mikroelektroniki otworzyła dalsze możliwości uczestnictwa w akcji. Uczestnicy rozumieli złożoność akcji jako całości - nie tylko gromadzili historie, ale brali w niej udział na głębszym poziomie.

Jako liderzy akcji byliśmy ograniczeni tym, że nie mówiliśmy po polsku, podczas gdy zachęcaliśmy naszych uczestników do mówienia we własnym języku aby mogli wyrazić siebie w sposób naturalny. To działało zadziwiająco dobrze dzięki doskonałym pomocnikom, którzy nie tylko tłumaczyli, ale także pośredniczyli między nami a uczestnikami naszej akcji. Chcemy podkreślić również znaczenie i rolę samej przestrzeni warsztatowej, która była gościnna, pozwalała by czuć się jak w domu i być zrelaksowanym. 

Okazało się, że dalsze słuchanie opowieści nie stało się ważnym elementem naszego działania - samo mówienie i słuchanie, które miało miejsce w tym samym czasie, stały się głównym tematem. Niemniej istnieje potrzeba opracowania sposobów rozpowszechniania historii, by mogły stać się dostępne dla większej grupy odbiorców. Krzesła muszą znaleźć swoje miejsce w przestrzeniach publicznych, nie tylko jako sposób gromadzenia opowiadań ale także dzielenia się nimi. 

The Story Chair
action
Pirjo Elovaara (Finland/Sweden), Jeff Winter (UK/Sweden)

The action we proposed was a continuation and extension of actions that we have performed earlier, in connection with Think Tank Transbaltic, and in our work together with Tivoli Association, Ronneby, Sweden.

Our initial experiment started from a numer of initial thoughts and questions, based on our previous and ongoing research and activities, which guided our intervention in the direction of staging democratic and open participation in a public space, and goalless communication and conversation. This was the fiirst time we used an artefact that later developed into "The story chair".

The story chair is a white plastic garden chair that has been modified through the use of a cheap and simple microelectronic solution. It is intended to make people's stories accessible and heard. In its basic form, the chair was originally supposed to contain two stories, one in English, one in Polish, to be listened to via headphones, at the press of a button. This was to allow a larger audience access to the stories. However, this was not done at the time. It remains for the future.

In our action, we encouraged participants to record their own stories, which were then uploaded to the chair's inbuilt soundcardd, thus preserving the story and making it accessible for others. The recording were published on Think Tank Transbaltic's website:
http://ttt.yum.pl

We noticed that one of the most interesting and valuable aspects of our action was the activity of getting the chairs ready. We found that the work connected to assembling the micro-electronics opened up furtherrpossibilities for participation in the action. The participants understood the complexity of the action as a whole - it was not only collecting storiess, but was participation on a deeper level.

As leaders of the action, we were limited by the fact that we did not speak Polish, whilst we encouraged our participants to speak Polish, to allow them to express themselves in a natural way. This worked surprisingly well, thanks to the excellent helpers, who not only interpreter but also inter-mediated between us and our participants. We will also emphasize the importance and role of the workshop space itself, which was inviting and easy to feel at home and relaxed in.


We found that further listening to the stories did not become  an important element of our action - the telling itself, and the listening that took place at the time, became the main focus. There is however a need for developing ways of speading the stories, making them available for a larger audience. The chairs must find their place in public places, not only as a way of collecting stories, but also as a way of sharing them.

SIA-DO-RO! / Gdańsk
akcja
Agnieszka Wołodźko (Polska)

Punktem wyjścia akcji był podpatrzony w kulturze arabskiej sposób aranżowania przestrzeni publicznej poprzez ułożenie dywanów bezpośrednio na ziemi. Miejscem działania był Skwer Świętopełka wyłożony kostką brukową. Rozłożyłam dywany wokół pomnika Świętopełka i zaprosiłam przechodniów aby się do mnie dosiedli na rozmowę i herbatę. Każdy uczestnik dostał w prezencie szklaneczkę yaldizli.

Akcja miała na celu sprawdzenie: 1/ Co się stanie jeżeli nagle zmienimy sposób architektonicznej aranżacji przestrzeni publicznej?; 2/ Co będzie jeżeli zmienimy relację pomiędzy ciałem a przestrzenią miasta? Co to znaczy siedzieć na ziemi lub leżeć w przestrzeni publicznej? Na co wpływa ta zmieniona perspektywa?; 3/ Jak sprawić by przestrzeń publiczna europejskiego miasta mogła być bardziej inkluzywna dla obcych? Akcja nawiązywała również do napisu w języku kaszubskim, umieszczonego na pomniku Świętopełka: "Zjednoczonych/połączonych nikt nas nie złamie", pochodzącego z książki Aleksandra Majkowskiego "Życie i przygody Remusa". 

Wbrew moim oczekiwaniom, odzew przechodniów był bardzo pozytywny. Mimo pierwotnej nieufności ludzie siadali chętnie, niektórzy zostawali nawet na godzinę lub dłużej, opowiadając o sobie i przysłuchując się opowieściom innych uczestników, kontemplując otoczenie z nowej perspektywy. Akcja pokazała, że zmiana pozycji ciała w relacji do placu dla wielu osób nie stanowi bariery niemożliwej do przekroczenia. Również dywany, stanowiące materiał do zbudowania/zakreślenia wspólnej tymczasowej przestrzeni, budziły aprobatywne skojarzenia z wystrojem tradycyjnego polskiego domu.

SIT2CHAT! / Gdańsk
action
Agnieszka Wołodźko (Poland)

A starting point of the action was a way of arranging public space in Arabic culture by laying rugs directly on the ground. The place of the action was the cobble-stoned Świętopełk's Square. I spread carrpets around the Świętopełk monument and I invited passers-by to join me, to sit down for a conversation and tea. Each participant received a glass yaldizli as a gift.

The activity was meant to check: 1/ What will happen if we suddenly change the architectural design of a public space?; 2/ What will happen if we change the relations between the body and the space of the city? What does it mean to sit on the ground or lie in the public space? What influences this changed perspective?; 3/ How to make the public space of an European city more inclusive for strangers? The action was also a reference to a Kashubian inscription on the Świętopełk monument: "If we stand united, nobody can break us", which comes from Aleksander Majkowski's novel "The Life and Adventures of Remus".


Contrary to my expectations, the reaction of passers-by was very positive. Despite the initial distrust, people sat down willingly, some stayed for an hour or longer talking about themselves and listening to stories of other participants, contemplating the surroundigs from a new perspective. The action showed that the change of the body position in relations to the square for many people didn't become a barier impossible to cross. Also the carpets, constituting a material to build/outline a common temporary space, aroused positive associations with a traditional Polish home decor.

Uczta antropofagiczna
akcja
Julita Wójcik (Poland)
Pochodzenie uczestników: Palestyna/Szwecja, Iran/USA/Szwecja, Finlandia/Szwecja, Szwecja, Brazylia, Białoruś, Niemcy, Polska.

"Uczta antropofagiczna" to akcja poznawania, dzielenia i karmienia się wzajemnymi historiami. Julita Wójcik - artystka mieszkająca w Gdańsku, i Jeeda Radwan - dziennikarka, palestyńska uchodźczyni ze Strefy Gazy, mieszkająca obecnie w szwedzkim Ronneby, wraz z innymi uczestnikami uczty wspólnie tworzyły piernikowe portrety znanych sobie osób, dekorując pierniki wycięte w kształt człowieka i opowiadając przy tym o osobie sportretowanej - kimś z rodziny, przyjaciół z najbliższego otoczenia. Wymieniając się i konsumując piernikowe portrety oraz zawarte w nich historie, próbowały przy tym budować wzajemną sieć międzyludzkich relacji. 

Opowiadając swoje rodzinne historie poznajemy się - pochłaniamy się. Tytuł akcji wiąże się z mało znanym poza Brazylią terminem antropofagii - kulturowego kanibalizmu, który w 1928 roku zaproponował poeta Oswald de Andrade tworząc swój "Manifest kanibalistyczny". Manifest ten programowo nawołuje do wchłonięcia dziedzictwa kulturowego jaki cechuje Brazylię (o korzeniach zarówno europejskich, afrykańskich jak i tubylczych) dla stworzenia silnej i niezależnej (od europejskiej) kultury brazylijskiej. W perspektywie współczesnej Europy i jej "problemu" z uchodźcami, antropofagia zdaje się być terminem, jaki należałoby rozpowszechnić. Uczy jak czerpać z innych kultur i pomaga dostrzec i docenić te "obce" elementy, które w przeszłości już się w niej znalazły. Nie ma sensu zaprzeczanie istnieniu emigracji, która trwała, trwa i będzie trwać.

Ci, którzy przybyli, nie byli krzyżowcami. Byli uciekinierami z cywilizacji, którą pożeramy, ponieważ jesteśmy tak silni i mściwi jak żółw lądowy. […] Pochłanianie świętego wroga. Aby przemienić go w totem. […] Zaczynamy oczerniać. Elementarna antropofagia zagnieździła się w grzechach katechizmu - zazdrości, lichwie, oszczerstwie, morderstwie. Plaga przyniesiona przez tzw. kulturalnych i schrystianizowanych - oto przeciwko czemu występujemy. Antropofagiści.
Fragmenty "Manifestu Antropofagicznego" Oswalda de Andrade, Brazylia 1928

The Anthropophagous Treat
action
Julita Wójcik (Poland)
Participants' origin: Palestine/Sweden, Iran/USA/Sweden, UK/Sweden, Finland/Sweden, Sweden, Brazil, Belarus, Germany, Poland.


"The Anthropophagous Treat" is an action to learn about, share and feed each other's stories. Julita Wójcik, an artist living in Gdańsk, and Jeeda Radwan, a journalist, a Palestinian refugee from the Gaza Strip, currently living in Swedish Ronneby, together with other participants of the feast created portraits of people whom they know, decorating gingerbread cut in the shape of a man, and telling about a person portrayed - someone from the family, friends from the immediate environment.

When exchanging and consuming gingerbread portraits and stories contained in them, they tried to build a mutual network of interpersonal relations. By telling our family stories we get to know each other - we are absorbing ourselves. The title of the action is related to the not-so-known outside of Brazil term of antthropophagy - the cultural cannibalism, in 1928 proposed by the poet Oswald de Andrade, who created his "Cannibalistic Manifesto". This manifesto programively calls for the absorption of the diverse cultural heritage that haracterizes Brazil (with both European, African and indigenous roots) to create a strong and independent (from European) Brazilian culture. Thinking about contemporary Europe and its "problem" with refugees, anthropophagy seems to be a term that should be disseminated. It teaches how to draw from other cultures and helps to notice and appreciate those "foreign" elements that had already been found in it. There is no point in denying the existence of the emigration that lasted, lasts and will last.

But who came were not crusaders. There were fugitives from a civilization we are eating up, because we are as strong and as veugeful as the land turtle. […] Absorption of the sacred enemy. To transform him into a totem. […] We reach vilification. Low anthropophagy agglomerated into the sins of catechism - envy, usury, calumny, murder. Plague of the so-called cultured and Christianized peoples, it is against it we are acting. Antrhopophagi.
Fragments of "Cannibalistic Manifesto" by Oswald de Andrade, Brazil 1928. 


Niewidzialne ślady
warsztaty animacji filmowej
Serhed Waledkhani (Irak/Norwegia)

Warsztaty adresowane do młodzieży, w czasie których uczestnicy mogli nauczyć się, w jaki sposób wyrazić swoje uczucia i fantazje za pomocą niemal niewidocznych śladów na piasku. Wspomnienia wyrażone za pomocą śladów stanowiły materiał do stworzenia animacji filmowej. Uczestnicy dowiedzieli się, w jaki sposób tworzyć film metodą poklatkową. Polega ona na użyciu sekwencji obrazów, które dają iluzję ruchu. Proces rysowania na piasku był fotografowany, a następnie montowany w formę filmową. uczestnicy nauczyli się podstawowych technik animacji, zobaczyli jak rzeczy, zwierzęta i ludzie poruszają się, zmieniając kształty. Dowiedzieli się również, jak skonfigurować planszę historii i wykorzystać aparat fotograficzny oraz lampę błyskową aby uchwycić różne formy ruchu.
Film stworzony w czasie warsztatów:
http://www.youtube.com/watch?v=UyaqkMjWIv8

Invisible Traces
film animation workshop
Serhed Waledkhani

The workshop addressed to children during which participants could learn how to express their emotions and fantasies with nearly invisible tracks in the sand. The memories created with the prints became a material for a film animation. The participants learned how to make time-lapse movies. The technique is based on the use of a sequence of images which create the illusion of movement. The proces of drawing in the sand was photographed and then edited into a film form. Participants could learn basic animation techniques, see how things, animals and people move, changing shapes. They were also finding out how to configure a board of history and use a camera and a flash to capture various of movement.
The film created during the workshop:
http://www.youtube.com/watch?v=UyaqkMjWIv8

Sztuka partycypacyjna jako planowanie urbanistyczne
prezentacja artystyczna
Kenneth Balfelt (Dania)

Prezentacja poświęcona była działaniom Kenneth Balfelt Team - grupy artystów stosujących metody inkluzji i partycypacji w procesach projektowania przestrzeni miejskich. Omówione zostały przykłady przeprowadzonych zmian w dizajnie dwóch kopenhaskich parków (Folkets Park i Enghave Minipark), zrealizowanych zgodnie z przekonaniem, że wszyscy ludzie - bez względu na status społeczny - mogą wnieść do procesu rozwoju miast co najmniej tyle samo co profesjonalni urzędnicy i urbaniści.

Participatory art as urban planning
artist's presentation
Kenneth Balfelt (Denmark)

The presentation was devoted to activities of the Kenneth Balfelt Team, i.e. a group of artists who use methods of inclusion and participation in designing the urban space. It discussed examples of changes in the design of two parks in Copenhagen (Folkets Park and Enghave Minipark) introduced according to the belief that all the people, regardless of their social status, can contribute to the development of cities at least as much as professional officials and urban planners.

Stocznia po godzinach
prezentacja artystyczna
Iwona Zając (Polska)

Prezentacja dotyczyła wieloletniego projektu artystki, którego głównym celem jest utrwalenie tej części dziedzictwa Stoczni Gdańskiej, która jest związana ze sztukami plastycznymi. Podejmowane przez nią działania dotyczą twórców zrzeszonych do połowy lat 80. w Stowarzyszeniu Artystów Amatorów na terenie Stoczni Gdańskiej. Obejmują niematerialne dziedzictwo stoczni, rozumiane jako przemijające i ulotne doznania wzrokowe, wspomnienia, odczucia w stosunku do znaczących dla danej zbiorowości wydarzeń i miejsc. Złożona historia stoczni oraz wyrazista tożsamość znacząco wpływa na funkcjonowanie tego miejsca w świadomości gdańszczan. Poprzez uchwycenie tej roli projekt umożliwi wzmocnienie rozumienia stoczni jako jednego z komponentów budujących gdańską tożsamość.

Shipyard After Hours
artist's presentation
Iwona Zając (Poland)

The presentation of the artist's long-term project which strives at recording a part of the Gdańsk Shipyard heritage which is connected with plastic arts. Her activities concern creators who were members of the Amateur Artist Association in the Gdańsk Shipyard until mid 1980s. They encompass the shipyard's intangible heritage understood as fleeting and elusive visual experience, memories, feelings for events and places of great significance to a given community. The complex history of the shipyard and its vivid identity exerts a strong influence on the site's placein the awareness of the residents of Gdańsk. By capturing taht role, the project will make it possible to enhance the understanding of the shipyard as one of the components which make up Gdańsk's identity. 

Opowieść o formie przejściowej
prezentacja artystyczna
Kerstin Bergendal (Szwecja/Dania)

Artystka przedstawiła niektóre ze swoich wielkoskalowych interwencji i projektów partycypacyjnych. Dzięki ustrukturyzowanemu a jednocześnie intuicyjnemu procesowi angażuje ona zarówno miejscowych mieszkańców jak i profesjonalistów w dialogi dotyczące lokalnych planów i/lub obaw związanych z rozwojem miasta. W tych procesach Kerstin działa jako katalizator nowych sposobów i modeli dla lokalnego dyskursu demokratycznego. 

The Tale of the Transitory Figure
artist's presentation
Kerstin Bergendal (Sweden/Denmark)

The artist presented some of her big-scale interventions and participatory projects. Thanks to a structured and at the same time intuitive proces she involves both the local community as well as professionals into dialogues on local plans and/or fears connected with the city development. In those processes, Kerstin is a catalyst for new ways and models for the local democratic discourse. 


We Have One Heart
prezentacja artystyczna
Anna Witkowska (Polska)

Prezentacja projektu opartego na historii rodziców jej męża Adama. Stanowiła pretekst do rozważań na temat mechanizmów ekonomicznych i geopolitycznych, kóre decydują o tym, czy ludzie są w stanie utrzymać bliskie więzi, gdy zmuszeni są do życia w separacji, jak kształtuje nas czas wojny i zagrożenia, jak wygląda współczesna wojna i gdzie lokuje nas jako ludzi. Wreszcie, jak wpływa na człowieka nomadyzm i brak poczucia bezpieczeństwa.

We Have One Heart
artist's presentation
Anna Witkowska (Poland)

The presentation of a project based on a story of her husband Adam's parents. It served as an excuse for deliberations about economic and geopolitical mechanisms which determine whether people are able to keep close ties when forced to live, how the time of war and danger shapes us, how contemporary war looks like and where it places us as human beings. And finally how nomadism and absence of the sense of security affects the human being.

RA-BA-BA-BA
prezentacja artystyczna
Adam Witkowski (Polska)

Prezentacja na temat filmu w reżyserii Rafała Wojczala, Adama Witkowskiego i Ani Witkowskiej. Dotyczy on artysty, kóry w wieku niemal czterdziestu lat dowiedział się przypadkiem, że ojciec, którego nigdy nie poznał, żyje i mieszka w irackim Khanakin. Spotkanie z człowiekiem znanym dotychczas jedynie z zachowanych przez matkę listów, stało się nagle realne. Tej niezwykłej wyprawie na Bliski Wschód towarzyszyła sztuka, nie tylko dlatego, że kurdyjski rodzić Witkowskiego okazał się poetą. Mężczyźni poznali się lepiej poprzez pracę nad stworzeniem albumu muzycznego zatytułowanego "Ra-ba-ba-ba".

RA-BA-BA-BA
artist's presentation
Adam Witkowski (Poland)

Presentation on the artist who found out by accident at the age of nearly forty that his father whom he had never met was alive and lived in the Iraqui city of Khanaqin. A meeting with the man whom he had known only from letters kept by his mother suddenly became possible. This extraordinary expedition to the Middle East was accompanied by art, not only because Witkowski's Kurdish father turned out to be a poet. The men got to know each other better through work on a music album entitled "Ra-ba-ba-ba".

_____
Zdjęcia z projektu / 
Photos from the project: /galeria
Film o projekcie:
wersja długa https://www.youtube.com/watch?v=uWAJmOpsM2I
wersja krótka https://www.youtube.com/watch?v=VWBAveqL6Z4
Film about the project:

_____

Dofinasowano ze środków Miasta Gdańska.
Projekt dofinansowano ze środków duńskiego Ministerstwa Spraw Zagranicznych i Ministerstwa Kultury.
The Project was supported by the City of Gdańsk.
The project was supported by the Danish Ministry of Foreign Affairs and Ministry of Culture.


INTERDYSCYPLINARNE KONWERSATORIUM
 "TWARZĄ W TWARZ"

Fundacja „Kultury ponad kulturą” we współpracy z Instytutem Kultury Miejskiej zapraszają na cykl wykładów poświęconych postawom, praktykom i zachowaniom społecznym w perspektywie multikulturowości. Czy nam się to podoba, czy nie, przestrzeń współczesnego miasta wystawia nas na spotkanie nie tylko z podobnymi do nas. Przeciwnie, uczestnictwo w miejskim życiu gwarantuje nam napotykanie osób całkowicie odmiennych, wyznających obce nam systemy wartości. Wszystko wskazuje na to, iż w konsekwencji migracji ludów i narodów, których jesteśmy świadkami w obecnych latach, tego rodzaju spotkań będziemy doświadczać coraz częściej. Zaprosiliśmy przedstawicieli różnych dziedzin by naświetlili ten problem z wielu stron.

Dofinansowano ze środków Miasta Gdańska.

Organizacja i koordynacja: Agnieszka Wołodźko


18.04.2017 | dr hab. Krystyna Adamska „O niepewności i lęku w spotkaniach z odmiennością”

Obcości doświadczamy w sytuacjach nowych, wieloznacznych. Uniemożliwia ona przewidywanie przyszłości i blokuje decyzję o tym jak należy się zachować. Niepewność związana z obcością wywołuje lęk i domaga się redukcji. Jest jak popęd głodu, którego zaspokojenie jest potrzebą chwili. Szybkim i bezrefleksyjnym sposobem na poradzenie sobie z niepewnością w kontaktach z innymi ludźmi jest nadanie im miana Obcego. Własne doświadczenie emocjonalne staje się cechą innej osoby, w której doszukuje się jego przyczyny. Źródeł tego psychologicznego mechanizmu można upatrywać w ewolucyjnej przeszłości gatunku ludzkiego, kiedy to obrona przed obcym mogła decydować o przeżyciu. Współcześnie podział na swoich i obcych jest nie tylko sposobem na poradzenie sobie z lękiem, ale także właściwością społeczeństw i narzędziem uprawiania polityki.

Dr hab. Krystyna Adamska jest psychologiem, zatrudnionym na stanowisku profesora Uniwersytetu Gdańskiego. Koncentruje się na zagadnieniach relacji społecznych, a w swoich badaniach stosuje podejście interdyscyplinarne. Przedmiotem jej szczególnego zainteresowania jest komunikacja i konflikt. Wykłada między innymi psychologię społeczną i psychologię różnic międzykulturowych.


24.05.2017 | prof. Anna Pałubicka „Etyka protestancka i jej wpływ na kształtowanie kultury protestanckiej”

Powstanie etyki protestanckiej i jej pielęgnowanie znacznie rozszerzyło zakres aktywności praktycznej człowieka, która wymagała odtąd wsparcia moralnego. Już od XVI wieku w Europie zasadami etycznymi protestantyzmu objęte zostały działania podejmowane w sferze gospodarki rodzącego się kapitalizmu. Codzienne praktykowanie moralności protestanckiej wykształciło nowy typ kultury chrześcijańskiej. W obrębie chrześcijaństwa zaczęły się pojawiać różnice kulturowe między wspólnotami protestanckimi a katolickimi. Dostrzeżemy je wtedy, kiedy porównamy stosunek do odpowiedzialności za własne czyny przedstawicieli obu wspólnot.

Prof. 
Anna Pałubicka jest profesorem zwyczajnym w Instytucie Filozofii Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza i kierownikiem Zakladu Filozofii Kultury tamże.

20.06.2017 | mgr Marek Wołodźko „Amazonia – współczesny tygiel kulturowy i etniczny. Przykład peruwiański”
Czy i jak możliwe jest współistnienie obok siebie różnych grup etnicznych i kulturowych w taki sposób, żeby każda z nich zachowała swoje najistotniejsze atrybuty tożsamościowe? Czy to, że po kulturach przeszłości zostają tylko festiwale etniczne i skanseny jest jedynym scenariuszem przetrwania oryginalnych kontekstów kulturowych? Czy wyłącznym kanałem porozumienia pomiędzy odmiennymi kulturami jest zuniwersalizowana literatura i sztuka? Na te i podobne pytania będziemy starali się znaleźć odpowiedź przyglądając się wybranym kulturom tubylczym Amazonii peruwiańskiej szukając jednocześnie przepisu na rozumienie różnorodności kulturowej w Polsce.

Marek
 Wołodźko – antropolog. Prowadzi badania etnograficzne w Amazonii peruwiańskiej wśród Indian Bora, z którymi mieszkał z przerwami ponad rok. Zajmuje się zagadnieniami związanymi z poznawaniem i rozumieniem obcej kultury, funkcjonowaniem w społeczeństwie bardzo odmiennym od społeczeństwa europejskiego, nabywaniem innej kompetencji kulturowej, metodologią badań terenowych a także możliwością reprezentacji i opisu kultur tubylczych w kategoriach pojęciowych, wizualnych i doświadczeń współczesnego człowieka. Autor artykułów o tematyce antropologicznej, muzeologicznej i wystaw fotograficzno-etnograficznych.

13
.09.2017 | dr Monika Popow „Wielokulturowe estetyki w dyskursie publicznym w Polsce”
Czy w Polsce istnieje wielokulturowa estetyka? A jeśli tak, jakie znaczenia jej nadajemy? Co zmienił tzw. kryzys uchodźczy? Czym jest postkolonialna estetyka? Wykład będzie próbą odpowiedzi na tak sformułowane pytania. Monika Popow przedstawi główne założenia postkolonialnej koncepcji sztuki i estetyki, odniesie się do koncepcji wielokulturowości w polskiej sztuce współczesnej, a także do roli pomiędzy sztuką a migracjami, w tym kwestii emancypacyjnej roli sztuki. Jako pedagog przyjrzy się również relacjom pomiędzy wielokulturowymi estetykami a edukacją.

Dr 
Monika Popow – doktor nauk społecznych, adiunkt na Wydziale Studiów Edukacyjnych Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu. Zajmuje się studiami z zakresu teorii krytycznych, w tym postkolonializmu, doświadczeniem uczenia się w perspektywie społecznej oraz kulturowej, badaniem mediów edukacyjnych i podręczników szkolnych. Jest autorką kilkunastu artykułów publikowanych w kraju i za granicą dotyczących kulturowych uwarunkowań zjawisk społecznych oraz analizy dyskursu publicznego. Autorka książki „Kategoria narodu w dyskursie edukacyjnym. Analiza procesów konstruowania tożsamości w podręcznikach szkolnych” (Wydawnictwo UAM, Poznań 2015).

11
.10.2017 | dr Andrzej Karmasz „Happened Elsewhere – spotkanie z obcym w polu sztuki”
Czy obcy jest nam potrzebny? Czy stan obcego może być stanem pożądanym? Jakie uczucia i doznania ujawniają się w trakcie zmiany miejsca, przebywania w przestrzeniach nieznanych, należących do obcego? Na ile przemieszczanie i kontakt z innym może być procesem niezbędnym do określenia własnej tożsamości?
A
ndrzej Karmasz przedstawi swoje artystyczne działania podejmujące te kwestie. Na wykładzie zaprezentowane zostaną fragmenty filmów i dokumentacja projektów, zwłaszcza tych, które dzieją się gdzie indziej, w bliskości z obcym.

Dr Andrzej Karmasz - artysta sztuk wizualnych, addiunkt na Wydziale Malarstwa Akademii Sztuk Pieknych w Gdansku. W swoich projektach porusza tematy związane z antropologią. Koncentruje swoje działania na zewnątrz własnej kultury, poszukując doswiadczeń i eksperymentów w obcym otoczeniu. Jego twórczość oscyluje pomiędzy różnorodnymi mediami - fotografią, wideo, filmem i działaniami performatywnymi.

15
.11.2017 | Podsumowujący panel dyskusyjny
W czasie panelu będziemy rozmawiać o negatywnych aspektach etnocentryzmu jako postawy wrogości i niechęci wobec obcości i odmienności, przy jednoczesnym waloryzowaniu wyłącznie własnej kultury. Będziemy również zastanawiać się, czy jest to zjawisko całościowe w kulturze polskiej, czy zrealatywizowane do sytuacji czasowej i środowiskowej. Ponadto będziemy starali się szukać odpowiedzi na pytanie, jak kreować postawy otwartości, zrozumienia i tolerancji w relacji z obcym.
Jedną 
z form wypowiedzi w czasie panelu będzie film gdańskiej reżyserki Anny Domańskiej „Życie w zawieszeniu. Rocznica zamknięcia granic europejskich” (2017), uhonorowanego Migration Media Award.
Uczestnicy
: dr hab. Krystyna Adamska (psycholog, Uniwersytet Gdański), Anna Domańska (reżyser filmowy), dr Monika Popow (pedagog, filolog, Uniwersytet im. A. Mickiewicza w Poznaniu) i Marek Wołodźko (antropolog, Fundacja „Kultury ponad kulturą”). Prowadzenie: dr Agnieszka Wołodźko.